Take Profit nədir?
Tradingdə əməliyyat açdıqdan sonra yalnız nə qədər zərər edə biləcəyini deyil, qazancı harada götürəcəyini də əvvəlcədən düşünmək vacibdir. Məhz burada Take Profit anlayışı qarşımıza çıxır. Traderlər Take Profit-i qısa şəkildə TP də adlandırırlar.
Sadə dillə desək, Take Profit qiymət sənin istədiyin səviyyəyə çatdıqda əməliyyatın avtomatik bağlanması üçün verdiyin əmrdir. Yəni əməliyyatı açırsan, qazanc götürmək istədiyin qiyməti əvvəlcədən müəyyən edirsən və Take Profit-i həmin səviyyəyə yerləşdirirsən. Qiymət həmin səviyyəyə çatdıqda əməliyyatın bağlanması üçün avtomatik əmr işə düşür və əldə olunan qazanc balansına əlavə olunur.
Take Profit necə işləyir?
Bunu XAU/USD üzərindən sadə nümunə ilə izah edək. Təsəvvür et ki, qızılın qiyməti 4000.00-dır. Analizinə görə qiymətin yüksələcəyini düşünürsən və 4000.00-dan Buy əməliyyatı açırsan. Məqsədin bu əməliyyatdan 100 pip qazanc əldə etməkdir.
Bizim istifadə etdiyimiz pip sisteminə görə:
4000.00 → 4000.10 = 1 pip
4000.00 → 4001.00 = 10 pip
4000.00 → 4010.00 = 100 pip
Deməli, 4000.00-dan Buy açmısansa və 100 pip qazanc götürmək istəyirsənsə, Take Profit səviyyəsini 4010.00-da təyin edə bilərsən. Qiymət 4010.00 səviyyəsinə çatdıqda Take Profit işə düşür və əməliyyatın bağlanması üçün əmr avtomatik icra olunur. Bunun üçün bütün günü qrafikin qarşısında oturmağa ehtiyac yoxdur.
Sell əməliyyatında Take Profit necə qoyulur?
Buy əməliyyatında Take Profit giriş qiymətinin yuxarısında yerləşdirilir. Sell əməliyyatında isə bunun əksi olur.
Məsələn, XAU/USD qiyməti 4000.00-dır və sən qiymətin düşəcəyini düşünərək Sell əməliyyatı açırsan. Məqsədin 100 pip qazancdırsa, Take Profit səviyyəsini 3990.00-da təyin edə bilərsən.
Buy əməliyyatı → Take Profit yuxarıda
Sell əməliyyatı → Take Profit aşağıda
Bunu yadda saxlamaq çox sadədir.
Take Profit niyə vacibdir?
Take Profit-in əsas üstünlüklərindən biri əməliyyata girməzdən əvvəl qazanc hədəfini müəyyən etməyinə kömək etməsidir. Tradingdə ən böyük problemlərdən biri tamahdır.
Trader əməliyyatda qazanc görür və düşünür: “Bir az da getsin.” Qiymət bir az da qalxır, trader yenə bağlamır və daha çox qazanc gözləyir. Sonra bazar geri dönür və böyük qazancın bir hissəsi, bəzən isə hamısı itirilir.
Take Profit istifadə etdikdə isə əməliyyata girməzdən əvvəl özün üçün konkret plan qurursan. Haradan daxil olacağını, harada səhv olduğunu qəbul edəcəyini və harada qazanc götürəcəyini əvvəlcədən bilirsən.
Take Profit hara qoyulmalıdır?
Take Profit təsadüfi qiymətə qoyulmamalıdır. Məsələn, sadəcə “Mən bu əməliyyatdan 100 pip istəyirəm” deyərək hər trade-də avtomatik 100 pip TP qoymaq həmişə düzgün yanaşma deyil.
Take Profit səviyyəsi bazarın strukturuna və analizinə uyğun müəyyən edilməlidir. Məsələn, Buy əməliyyatındasan və qiymətin yuxarısında güclü Resistance səviyyəsi var. Bu səviyyə qiymətin reaksiya verə biləcəyi yer ola bilər və Take Profit müəyyən edilərkən həmin Resistance səviyyəsini nəzərə almaq olar.
Sell əməliyyatında isə aşağıdakı Support səviyyələri potensial qazanc götürmə nöqtələri kimi istifadə oluna bilər. Yəni Take Profit yalnız “Nə qədər pul qazanmaq istəyirəm?” sualına görə deyil, “Qiymət real olaraq hara qədər gedə bilər?” sualına görə müəyyən edilməlidir.
Stop Loss və Take Profit arasında əlaqə nədir?
Stop Loss və Take Profit trading planının bir-birini tamamlayan iki vacib hissəsidir.
Stop Loss sənə deyir: “Analizim səhv çıxsa, burada əməliyyatdan çıxacağam.”
Take Profit isə deyir: “Analizim düzgün çıxsa, burada qazancımı götürəcəyəm.”
Məsələn:
Giriş: 4000.00
Stop Loss: 3995.00
Take Profit: 4010.00
Bizim pip sistemimizə görə 4000.00 ilə 3995.00 arasındakı məsafə 50 pipdir. 4000.00 ilə 4010.00 arasındakı məsafə isə 100 pipdir.
Deməli, bu nümunədə 50 pip risk qarşılığında 100 pip potensial qazanc hədəflənir. Bu bizi tradingdə çox vacib başqa bir anlayışa gətirir: Risk/Reward.
Risk/Reward nədir?
Risk/Reward sadə dillə desək, bir əməliyyatda risk etdiyin məbləğlə qazanmaq istədiyin məbləğin müqayisəsidir. Məsələn, 50 dollar risk edib 100 dollar qazanmağı planlaşdırırsansa, Risk/Reward nisbətin 1:2 olur.
Eyni şeyi pip ilə də hesablamaq mümkündür:
50 pip Stop Loss
100 pip Take Profit
Risk/Reward = 1:2
Bu o demək deyil ki, hər əməliyyatda mütləq 1:2 istifadə etməlisən. Risk/Reward seçimi strategiyadan, bazar strukturundan və əməliyyatın quruluşundan asılıdır. Əsas məsələ əməliyyata girməzdən əvvəl həm riskini, həm də potensial qazancını bilməyindir.
Take Profit qoymadan trading etmək olar?
Bəli. Take Profit istifadə etmək məcburi deyil. Bəzi traderlər sabit Take Profit istifadə etmək əvəzinə əməliyyatı bazarın hərəkətinə uyğun manual şəkildə idarə edirlər.
Məsələn, qiymət onların istiqamətində hərəkət etdikcə Stop Loss-u irəli çəkə və qazancın davam etməsinə imkan verə bilərlər. Bəzi traderlər isə qazancın müəyyən hissəsində əməliyyatın bir hissəsini bağlayıb qalan hissəni açıq saxlayırlar.
Bunların hamısı fərqli trade idarəetmə üsullarıdır. Yeni başlayan trader üçün isə əvvəlcədən Stop Loss və Take Profit müəyyən etmək daha planlı trading vərdişi yaratmağa kömək edə bilər.
Take Profit-i sonradan dəyişmək olar?
Bəli. MetaTrader 5 platformasında açıq əməliyyatın Take Profit səviyyəsini sonradan dəyişmək mümkündür. Amma burada da emosiyalara diqqət etmək lazımdır.
Məsələn, əməliyyata girməzdən əvvəl analiz etmisən və Take Profit-i 4010.00 səviyyəsində müəyyən etmisən. Qiymət 4009.00-a çatır. Sən isə daha çox qazanmaq istədiyin üçün TP-ni 4020.00-a çəkirsən.
Qiymət 4010.00-a yaxınlaşdıqdan sonra geri dönür və nəticədə əvvəl planlaşdırdığın qazancı belə götürə bilmirsən. Əgər Take Profit-i dəyişmək üçün bazara əsaslanan səbəbin varsa, bu başqa məsələdir. Amma yalnız tamaha görə qazanc hədəfini davamlı uzaqlaşdırmaq trading planını poza bilər.
Take Profit həmişə dəqiq qiymətdən icra olunur?
Normal bazar şəraitində Take Profit əmri təyin etdiyin qiymətə yaxın səviyyədə icra oluna bilər. Amma bazarda çox sürətli hərəkətlər baş verdikdə icra qiymətində fərqlər yarana bilər.
Xüsusilə böyük iqtisadi xəbərlər zamanı XAU/USD çox sürətli hərəkət edə bilir. Buna görə Stop Loss-da olduğu kimi, Take Profit əmrlərində də bazar şəraitini nəzərə almaq vacibdir.
Yeni başlayanların etdiyi səhvlər
Yeni başlayanların etdiyi səhvlərdən biri Take Profit-i bazar strukturuna baxmadan təsadüfi yerləşdirməkdir. Məsələn, bazarın qarşısında güclü Resistance olduğu halda çox uzaq Take Profit qoyurlar və qiymətin mütləq həmin səviyyəyə çatacağını gözləyirlər.
Digər səhv qazanc gördükcə Take Profit-i daha da uzaqlaşdırmaqdır. Bu çox vaxt tamahdan qaynaqlanır.
Başqa bir səhv isə çox yaxın Take Profit istifadə etməkdir. Trader böyük Stop Loss qoyur, amma çox kiçik qazanc hədəfləyir. Belə olduqda bir zərərli əməliyyatı kompensasiya etmək üçün çox sayda qazanan əməliyyata ehtiyac yarana bilər.
Buna görə Stop Loss və Take Profit birlikdə düşünülməlidir.
Nəticə
Take Profit tradingdə qazancı əvvəlcədən müəyyən etdiyin səviyyədə götürməyə kömək edən vacib vasitələrdən biridir. Stop Loss riskini idarə edirsə, Take Profit qazanc hədəfini idarə etməyə kömək edir.
Əməliyyata daxil olmamışdan əvvəl özünə üç sadə sual vermək yaxşı vərdişdir:
Haradan daxil oluram?
Səhv olsam harada çıxıram?
Düzgün olsam qazancı harada götürürəm?
Bu üç sualın cavabını əməliyyatı açmamışdan əvvəl bilirsənsə, artıq bazara plansız daxil olmursan. Unutma ki, məqsəd hər dəfə bazarın son nöqtəsini tutmaq deyil. Məqsəd öz trading planına uyğun şəkildə riski və qazancı idarə etməkdir.
Növbəti məqalədə Margin nədir? mövzusunu izah edəcəyik və əməliyyat açdıqda brokerin balansının hansı hissəsini təminat olaraq ayırdığını sadə nümunələrlə öyrənəcəyik.
Tradingə başlamağa hazırsan?
Əgər tradingə mənimlə birlikdə başlamaq və təqdim etdiyimiz bütün üstünlüklərdən yararlanmaq istəyirsənsə, aşağıdakı link vasitəsilə XM brokerində hesab aça bilərsən.
👉 Qeydiyyat Linki: https://affs.click/cKyd5
Bu link vasitəsilə qeydiyyatdan keçən istifadəçilər aşağıdakı üstünlüklərdən yararlanırlar:
✅ Brokerlə bağlı problemlərin daha sürətli həll olunması
✅ VIP Trading qrupuna pulsuz giriş (özəl dərslər və canlı trade sessiyaları)
✅ Böyük mükafatlı yarışlarda iştirak imkanı
✅ XP xalları qazanaraq məşhur trading kitablarını və e-kitabları əldə etmək
✅ Mentor və komandamızla birbaşa əlaqə saxlamaq imkanı
✅ XM-in təqdim etdiyi bonus kampaniyaları və xüsusi təkliflərdən yararlanmaq
✅ Gələcəkdə təqdim olunacaq bütün layihələr, tədbirlər və imkanlardan faydalanmaq
