Pending Order nədir?
Tradingdə əməliyyat açmaq üçün həmişə qrafikin qarşısında oturub Buy və ya Sell düyməsinə basmaq məcburiyyətində deyilsən. Bəzən qiymətin müəyyən səviyyəyə gəlməsini gözləyirsən, amma bütün günü bazarı izləmək istəmirsən.
Məhz belə vəziyyətlərdə Pending Order istifadə olunur.
Sadə dillə desək, Pending Order qiymət əvvəlcədən müəyyən etdiyin səviyyəyə çatdıqda əməliyyatın açılması üçün brokerə verdiyin gözləyən əmrdir.
Məsələn, XAU/USD hazırda 4000.00 qiymətindədir, amma sən əməliyyatı indi açmaq istəmirsən. Analizinə görə 3990.00 səviyyəsi sənin üçün daha yaxşı giriş nöqtəsidir. Bu halda həmin qiymətə uyğun Pending Order yerləşdirə bilərsən.
Qiymət müəyyən etdiyin səviyyəyə çatdıqda order aktivləşə və mövqeyə çevrilə bilər.
Pending Order ilə Market Order arasında fərq nədir?
Market Order əməliyyatı mövcud bazar qiymətinə yaxın qiymətdən dərhal açmaq üçün istifadə olunur.
Məsələn, XAU/USD hazırda 4000.00-dır və sən həmin anda Buy düyməsinə basırsan. Əmr bazar şərtlərinə uyğun mövcud qiymətdən icra olunmağa göndərilir.
Pending Order-da isə əməliyyatın indi açılmasını istəmirsən. Brokerə deyirsən ki, qiymət əvvəlcədən seçdiyim səviyyəyə çatarsa əməliyyat üçün bu əmri işə sal.
Sadə şəkildə:
Market Order → əməliyyatı indi açmaq istəyirsən.
Pending Order → əməliyyatın müəyyən qiymətə çatdıqda açılmasını istəyirsən.
Bu fərqi başa düşdükdən sonra Pending Order mövzusu çox daha asan olacaq.
Pending Order növləri hansılardır?
MT5-də qarşılaşacağın əsas Pending Order növləri bunlardır:
Buy Limit
Sell Limit
Buy Stop
Sell Stop
İlk baxışda adları qarışıq görünə bilər. Amma aralarındakı məntiqi başa düşdükdən sonra yadda saxlamaq çox asandır.
Əsas məsələ iki şeyi bilməkdir: əməliyyat Buy olacaq, yoxsa Sell və order hazırkı qiymətin yuxarısında olacaq, yoxsa aşağısında.
Buy Limit nədir?
Buy Limit hazırkı bazar qiymətindən daha aşağı səviyyədə Buy əməliyyatı planlaşdırmaq üçün istifadə olunur.
Məsələn:
Hazırkı XAU/USD qiyməti: 4000.00
Buy etmək istədiyin qiymət: 3990.00
Sən düşünürsən ki, qiymət əvvəlcə 3990.00 səviyyəsinə düşəcək və daha sonra oradan yüksəliş reaksiyası verəcək.
Bütün günü qrafikin qarşısında 3990.00 səviyyəsini gözləmək əvəzinə həmin yerə Buy Limit yerləşdirə bilərsən.
Sadə yadda saxla:
Buy Limit → hazırkı qiymətin aşağısında Buy
Yəni qiymətin aşağı düşüb sənin seçdiyin səviyyəyə gəlməsini və daha sonra yüksəlməsini gözləyirsən.
Sell Limit nədir?
Sell Limit bunun əksidir. Hazırkı bazar qiymətindən daha yüksək səviyyədə Sell əməliyyatı planlaşdırmaq üçün istifadə olunur.
Məsələn:
Hazırkı XAU/USD qiyməti: 4000.00
Sell etmək istədiyin qiymət: 4010.00
Analizinə görə qiymətin əvvəlcə 4010.00 səviyyəsinə yüksələcəyini, həmin səviyyədən reaksiya alaraq aşağı düşəcəyini düşünürsən.
Bu zaman 4010.00 səviyyəsinə Sell Limit yerləşdirə bilərsən.
Sadə yadda saxla:
Sell Limit → hazırkı qiymətin yuxarısında Sell
Buy Limit və Sell Limit əsasən qiymətin müəyyən səviyyəyə gəlib oradan əks istiqamətdə reaksiya verəcəyini düşündüyün ssenarilərdə istifadə edilə bilər.
Buy Stop nədir?
Buy Stop hazırkı bazar qiymətindən daha yuxarı səviyyədə Buy əməliyyatı planlaşdırmaq üçün istifadə olunur.
Məsələn:
Hazırkı XAU/USD qiyməti: 4000.00
Buy Stop: 4010.00
Sən qiymətin 4010.00 səviyyəsini keçməsi halında yüksəlişin davam edə biləcəyini düşünürsən. Amma qiymət hələ 4000.00 olduğu üçün əməliyyatı indi açmaq istəmirsən.
Bu zaman 4010.00 səviyyəsinə Buy Stop yerləşdirə bilərsən. Qiymət həmin səviyyəyə çatdıqda order aktivləşərək Buy əməliyyatının açılması üçün işə düşə bilər.
Sadə yadda saxla:
Buy Stop → hazırkı qiymətin yuxarısında Buy
Burada məqsəd qiymətin müəyyən yuxarı səviyyəyə çatmasından sonra yüksəliş istiqamətində əməliyyata qoşulmaqdır.
Sell Stop nədir?
Sell Stop hazırkı bazar qiymətindən daha aşağı səviyyədə Sell əməliyyatı planlaşdırmaq üçün istifadə olunur.
Məsələn:
Hazırkı XAU/USD qiyməti: 4000.00
Sell Stop: 3990.00
Sən düşünürsən ki, qiymət 3990.00 səviyyəsinə qədər düşərsə, aşağı istiqamətdə hərəkət davam edə bilər.
Bu zaman 3990.00 səviyyəsinə Sell Stop yerləşdirə bilərsən.
Sadə yadda saxla:
Sell Stop → hazırkı qiymətin aşağısında Sell
Qiymət həmin səviyyəyə çatdıqda Sell əmri aktivləşə bilər.
Buy Limit və Buy Stop arasında fərq nədir?
Bu iki orderin hər ikisi nəticədə Buy əməliyyatı üçündür. Fərq onların hazırkı qiymətə nisbətən harada yerləşdirilməsidir.
Təsəvvür et ki, XAU/USD hazırda 4000.00-dır.
Buy Limit: 3990.00
Buy Stop: 4010.00
Buy Limit-də qiymətin əvvəlcə aşağı düşməsini və seçdiyin aşağı səviyyədən sonra yüksəlməsini gözləyirsən.
Buy Stop-da isə qiymətin yuxarıdakı müəyyən səviyyəyə çatmasını və bundan sonra yüksəlişin davam etməsini gözləyirsən.
Sadə şəkildə:
Buy Limit → aşağıda Buy
Buy Stop → yuxarıda Buy
Bu iki cümləni yadda saxlasan, onları qarışdırmaq daha çətin olacaq.
Sell Limit və Sell Stop arasında fərq nədir?
Eyni məntiq Sell əməliyyatlarında da işləyir.
XAU/USD hazırda 4000.00-dır.
Sell Limit: 4010.00
Sell Stop: 3990.00
Sell Limit-də qiymətin əvvəlcə yuxarı qalxmasını və daha sonra aşağı reaksiya verməsini gözləyirsən.
Sell Stop-da isə qiymətin aşağıdakı müəyyən səviyyəyə çatmasını və düşüşün davam etməsini gözləyirsən.
Sadə şəkildə:
Sell Limit → yuxarıda Sell
Sell Stop → aşağıda Sell
Beləliklə, dörd əsas Pending Order növünü çox sadə formada yadda saxlaya bilərik.
Pending Order-ları necə yadda saxlamaq olar?
Ən rahat üsul belədir:
Buy Limit → aşağıda Buy
Sell Limit → yuxarıda Sell
Buy Stop → yuxarıda Buy
Sell Stop → aşağıda Sell
Limit orderlərdə adətən qiymətin seçilən səviyyəyə gəlib əks istiqamətdə reaksiya verəcəyi ssenari düşünülür.
Stop orderlərdə isə qiymətin müəyyən səviyyəyə çatdıqdan sonra həmin istiqamətdə hərəkətini davam etdirəcəyi ssenari düşünülür.
Bu məntiqi başa düşsən, adları əzbərləməyə belə ehtiyac qalmayacaq.
Pending Order-a Stop Loss və Take Profit qoymaq olar?
Bəli. Pending Order yerləşdirərkən əməliyyat üçün Stop Loss və Take Profit səviyyələrini də əvvəlcədən planlaşdırmaq mümkündür.
Məsələn:
Hazırkı qiymət: 4000.00
Buy Limit: 3990.00
Stop Loss: 3985.00
Take Profit: 4000.00
Bu ssenaridə qiymət 3990.00 səviyyəsinə çataraq orderi aktivləşdirərsə, əməliyyatın risk və qazanc səviyyələri artıq əvvəlcədən müəyyən edilmiş ola bilər.
Bu, xüsusilə qrafikin qarşısında olmadığın zaman trading planını əvvəlcədən qurmağa kömək edə bilər.
Pending Order-da Lot necə seçilir?
Pending Order yerləşdirərkən də lot ölçüsü müəyyən edilir. Order aktivləşdikdə əməliyyat həmin seçilmiş lot ölçüsü ilə açılır.
Məsələn, 0.01 lot Buy Limit yerləşdirmisənsə, order aktivləşəndə 0.01 lot Buy mövqeyi yarana bilər.
Buna görə Pending Order yerləşdirərkən “Hələ əməliyyat açılmayıb” deyərək risk hesablamasını sonraya saxlamaq düzgün deyil.
Orderi yerləşdirməzdən əvvəl giriş qiyməti, Stop Loss, Take Profit və lot ölçüsü birlikdə planlaşdırılmalıdır.
Pending Order-i sonradan dəyişmək olar?
Bəli. Pending Order hələ aktivləşməyibsə, MT5-də onun müəyyən parametrlərini dəyişmək və ya orderi tamamilə silmək mümkündür.
Məsələn, analiz etmisən və 3990.00 səviyyəsinə Buy Limit qoymusan. Daha sonra bazarın strukturu dəyişib və artıq həmin giriş sənin üçün keçərli deyil.
Bu halda orderi ləğv edə bilərsən.
Bu çox vacibdir. Çünki Pending Order yerləşdirmisən deyə onu mütləq bazarda saxlamaq məcburiyyətində deyilsən. Analizin etibarsız olubsa, köhnə plana kor-koranə bağlı qalmaq lazım deyil.
Pending Order üçün vaxt limiti qoymaq olar?
Platformanın və brokerin dəstəklədiyi order parametrlərindən asılı olaraq Pending Order üçün müddət təyin etmək mümkün ola bilər.
Məsələn, müəyyən etdiyin giriş nöqtəsinin yalnız həmin gün üçün keçərli olduğunu düşünürsən. Qiymət həmin gün orderə çatmasa, sabah artıq eyni setup sənin üçün maraqlı olmaya bilər.
Belə vəziyyətlərdə orderin müddətini idarə etmək faydalı ola bilər.
Çünki trading setup-ları həmişə sonsuza qədər keçərli qalmır. Bazar strukturu dəyişdikcə əvvəlki analiz də etibarsız ola bilər.
Pending Order həmişə seçdiyim dəqiq qiymətdən açılır?
Pending Order müəyyən qiymət səviyyəsinə əsasən aktivləşir, amma faktiki icra qiyməti bazar şəraitindən asılı ola bilər.
Xüsusilə XAU/USD-də böyük iqtisadi xəbərlər zamanı qiymət çox sürətli hərəkət edə bilər. Belə hallarda orderin faktiki icra qiyməti planlaşdırdığın qiymətdən fərqlənə bilər.
Bu, əvvəl öyrəndiyimiz Slippage anlayışı ilə əlaqəlidir.
Ona görə Pending Order istifadə etmək istədiyin qiymətdən hər vəziyyətdə dəqiq icraya zəmanət demək deyil.
Pending Order hansı hallarda faydalıdır?
Pending Order-in ən böyük üstünlüklərindən biri bütün günü qrafikin qarşısında oturmağa ehtiyacın olmamasıdır.
Məsələn, analiz etmisən və deyirsən:
“Qiymət 3990.00-a gəlsə Buy maraqlı olacaq.”
Amma qiymət hazırda 4000.00-dır və 3990.00-a nə vaxt gələcəyini bilmirsən.
Saatlarla qrafikə baxmaq əvəzinə planına uyğun Pending Order yerləşdirə bilərsən. Əgər qiymət həmin səviyyəyə çatarsa order aktivləşə bilər.
Bu, əvvəlcədən hazırlanmış trading planını daha sistemli şəkildə tətbiq etməyə kömək edə bilər.
Pending Order istifadə etməyin riski varmı?
Əlbəttə. Pending Order sadəcə əməliyyatın necə açılacağını müəyyən edən əmr növüdür. Analizinin düzgün olacağına zəmanət vermir.
Məsələn, 3990.00 səviyyəsini güclü Support hesab edib Buy Limit yerləşdirə bilərsən. Qiymət həmin səviyyəyə çataraq orderini aktivləşdirə və sonra Support-u qıraraq aşağı düşməyə davam edə bilər.
Buna görə Pending Order istifadə etdikdə də Stop Loss və Risk Management vacibdir.
Pending Order avtomatik girişdir, avtomatik qazanc deyil.
Yeni başlayanların etdiyi səhvlər
Yeni başlayanların ən çox etdiyi səhvlərdən biri Buy Limit ilə Buy Stop-u, Sell Limit ilə Sell Stop-u qarışdırmaqdır. Bunun qarşısını almaq üçün orderin hazırkı qiymətin yuxarısında, yoxsa aşağısında yerləşdiyini düşünmək kifayətdir.
Digər səhv Pending Order yerləşdirib onu unutmaqdır. Bazar strukturu dəyişə bilər və bir neçə saat əvvəl yaxşı görünən giriş nöqtəsi artıq etibarsız ola bilər. Buna görə aktivləşməmiş orderləri də vaxtaşırı yoxlamaq vacibdir.
Başqa bir səhv isə Stop Loss təyin etmədən çoxlu Pending Order yerləşdirməkdir. Bir neçə order eyni vaxtda aktivləşərsə, ümumi risk planlaşdırdığından daha böyük ola bilər.
Nəticə
Pending Order qiymət müəyyən etdiyin səviyyəyə çatdıqda əməliyyatın açılması üçün əvvəlcədən yerləşdirdiyin gözləyən əmrdir.
Əsas dörd növü belə yadda saxla:
Buy Limit → aşağıda Buy
Sell Limit → yuxarıda Sell
Buy Stop → yuxarıda Buy
Sell Stop → aşağıda Sell
Pending Order bütün günü qrafikin qarşısında oturmadan əvvəlcədən müəyyən etdiyin trading planını tətbiq etməyə kömək edə bilər.
Amma Pending Order istifadə etmək riski aradan qaldırmır. Giriş nöqtəsi ilə yanaşı Stop Loss, Take Profit, lot ölçüsü və ümumi risk də əvvəlcədən müəyyən edilməlidir.
Növbəti məqalədə Risk Management nədir? mövzusunu izah edəcəyik. Balansına uyğun lot seçməyi, bir əməliyyatda nə qədər risk etməli olduğunu, Risk/Reward anlayışını və kapitalını uzun müddət qorumağın əsas prinsiplərini sadə nümunələrlə öyrənəcəyik.
Tradingə başlamağa hazırsan?
Əgər tradingə mənimlə birlikdə başlamaq və təqdim etdiyimiz bütün üstünlüklərdən yararlanmaq istəyirsənsə, aşağıdakı link vasitəsilə XM brokerində hesab aça bilərsən.
👉 Qeydiyyat Linki: XM-də qeydiyyatdan keç
Bu link vasitəsilə qeydiyyatdan keçən istifadəçilər aşağıdakı üstünlüklərdən yararlanırlar:
✅ Brokerlə bağlı problemlərin daha sürətli həll olunması
✅ VIP Trading qrupuna pulsuz giriş (özəl dərslər və canlı trade sessiyaları)
✅ Böyük mükafatlı yarışlarda iştirak imkanı
✅ XP xalları qazanaraq məşhur trading kitablarını və e-kitabları əldə etmək
✅ Mentor və komandamızla birbaşa əlaqə saxlamaq imkanı
✅ XM-in təqdim etdiyi bonus kampaniyaları və xüsusi təkliflərdən yararlanmaq
✅ Gələcəkdə təqdim olunacaq bütün layihələr, tədbirlər və imkanlardan faydalanmaq
