Trading öyrənməyə başlayan insanların qarşılaşdığı ən vacib anlayışlardan biri leverage, yəni kredit çiynidir. Bir çox insan leverage sözünü eşidəndə brokerin ona pul verdiyini düşünür. Əslində isə leverage bundan bir qədər fərqli işləyən mexanizmdir.
Leverage hesabındakı kiçik məbləğlə daha böyük həcmdə əməliyyat açmağa imkan verən bir vasitədir. Yəni leverage sayəsində bazarda sahib olduğun balansdan daha böyük mövqe idarə edə bilirsən.
Leverage qazancını artıra bildiyi kimi, eyni zamanda zərərini də eyni nisbətdə artıra bilər. Buna görə də tradingdə leverage ən faydalı alətlərdən biri olmaqla yanaşı, ən riskli anlayışlardan da hesab olunur.
Leverage necə işləyir?
Leverage-i daha sadə nümunə ilə başa düşək.
Təsəvvür et ki, hesabında 100 dollar var. Əgər hesabında 1:100 leverage aktivdirsə, bazarda 10.000 dollarlıq mövqe aça biləcək imkan əldə edirsən.
Bu o demək deyil ki, broker sənə 9.900 dollar hədiyyə edir və ya hesabına köçürür.
Sadəcə olaraq sistem sənə kiçik məbləğlə daha böyük əməliyyat açmağa icazə verir. Əməliyyat bağlandıqdan sonra qazanc və ya zərər yenə də sənin balansına hesablanır.
Məhz buna görə leverage "əlavə pul" deyil, "əlavə alıcılıq gücü" kimi düşünülməlidir.
1:10, 1:100, 1:500 və 1:1000 leverage nə deməkdir?
Leverage həmişə nisbətlə göstərilir.
Məsələn, 1:10 leverage o deməkdir ki, hesabındakı hər 1 dollar sənə bazarda 10 dollarlıq mövqe açmağa imkan verir.
1:100 leverage istifadə etdikdə hər 1 dollar üçün 100 dollarlıq mövqe idarə edə bilirsən.
Eyni qayda ilə:
1:500 leverage — hər 1 dollar üçün 500 dollarlıq mövqe.
1:1000 leverage — hər 1 dollar üçün 1000 dollarlıq mövqe.
Leverage böyüdükcə aça biləcəyin mövqenin həcmi artır. Lakin bununla yanaşı risk də eyni şəkildə artır.
Leverage qazancı necə artırır?
Leverage-in əsas üstünlüyü odur ki, kiçik kapitalla daha böyük qazanc əldə etmək imkanı yaradır.
Məsələn, hesabında 100 dollar var və qızıl üzrə düzgün analiz etmisən.
Əgər leverage olmasaydı, qazancın daha kiçik olardı. Leverage sayəsində isə eyni qiymət hərəkətindən daha böyük gəlir əldə etmək mümkündür.
Məhz buna görə peşəkar traderlər leverage-dən istifadə edirlər.
Lakin onlar leverage-i qazanc artırmaq üçün deyil, kapitalı daha səmərəli idarə etmək üçün istifadə edirlər.
Leverage riski necə artırır?
Leverage-in ən təhlükəli tərəfi odur ki, qazancı artırdığı kimi zərəri də artırır.
Əgər bazar sənin əksinə hərəkət edərsə, zərərin leverage nisbətinə uyğun daha sürətli böyüyəcək.
Məsələn, çox yüksək leverage istifadə edən trader cəmi kiçik qiymət hərəkəti nəticəsində hesabının böyük hissəsini itirə bilər.
Bu səbəbdən leverage istifadə edərkən yalnız qazancı deyil, riski də düşünmək lazımdır.
Peşəkar traderlərin əksəriyyəti leverage-i deyil, risk idarəetməsini ön plana qoyurlar.
Böyük leverage həmişə yaxşıdır?
Xeyr.
Yeni başlayanların etdiyi ən böyük səhvlərdən biri mümkün olan ən yüksək leverage-i seçməkdir.
Onlar düşünürlər ki, leverage nə qədər böyük olsa, bir o qədər tez pul qazanacaqlar.
Halbuki yüksək leverage yalnız qazancı deyil, zərəri də sürətlə artırır.
Əgər düzgün risk idarəetməsi yoxdursa, böyük leverage hesabın qısa müddətdə sıfırlanmasına səbəb ola bilər.
Ona görə leverage seçərkən məqsəd maksimum rəqəmi seçmək deyil, strategiyana uyğun seçim etməkdir.
Yeni başlayanlar üçün hansı leverage daha uyğundur?
Əslində bunun dəqiq bir cavabı yoxdur.
Leverage seçimi istifadə etdiyin strategiyadan, risk idarəetməsindən və əməliyyat ölçüsündən asılıdır.
Ən vacib məqam leverage-in böyük olması deyil, hər əməliyyatda balansının yalnız kiçik bir hissəsini riskə atmağındır.
Əgər Risk Management qaydalarına əməl edirsənsə, leverage sənin üçün faydalı alət ola bilər. Əks halda isə eyni leverage ciddi zərərlərə səbəb ola bilər.
Leverage seçərkən nələrə diqqət etmək lazımdır?
Leverage seçməzdən əvvəl istifadə etdiyin strategiyanı yaxşı tanımalısan.
Hər əməliyyatda əvvəlcədən risk planı hazırlamaq, Stop Loss istifadə etmək və balansının böyük hissəsini bir əməliyyata qoymamaq vacibdir.
Leverage heç vaxt plansız trading üçün istifadə olunmamalıdır.
Unutma ki, leverage yalnız bir alətdir. Onu necə istifadə etdiyin nəticəni müəyyən edir.
Nəticə
Leverage (Kredit Çiyni) tradingdə kiçik kapitalla daha böyük mövqe idarə etməyə imkan verən vacib vasitələrdən biridir.
Düzgün istifadə edildikdə kapitaldan daha səmərəli istifadə etməyə kömək edir. Lakin düşünülməmiş şəkildə istifadə olunduqda zərəri də sürətlə artıra bilər.
Buna görə leverage-i öyrənməklə yanaşı, Risk Management qaydalarını da mənimsəmək hər bir trader üçün vacibdir.
Növbəti məqalədə Lot nədir? mövzusunu izah edəcəyik və əməliyyat ölçüsünün necə hesablandığını sadə nümunələrlə öyrənəcəyik.
Tradingə başlamağa hazırsan?
Əgər tradingə mənimlə birlikdə başlamaq və təqdim etdiyimiz bütün üstünlüklərdən yararlanmaq istəyirsənsə, aşağıdakı link vasitəsilə XM brokerində hesab aça bilərsən.
👉 Qeydiyyat Linki: https://affs.click/cKyd5
Bu link vasitəsilə qeydiyyatdan keçən istifadəçilər aşağıdakı üstünlüklərdən yararlanırlar:
✅ Brokerlə bağlı problemlərin daha sürətli həll olunması
✅ VIP Trading qrupuna pulsuz giriş (özəl dərslər və canlı trade sessiyaları)
✅ Böyük mükafatlı yarışlarda iştirak imkanı
✅ XP xalları qazanaraq məşhur trading kitablarını və e-kitabları əldə etmək
✅ Mentor və komandamızla birbaşa əlaqə saxlamaq imkanı
✅ XM-in təqdim etdiyi bonus kampaniyaları və xüsusi təkliflərdən yararlanmaq
✅ Gələcəkdə təqdim olunacaq bütün layihələr, tədbirlər və imkanlardan faydalanmaq
